Τα ουδετερόφιλα, ως συστατικό του ενδογενούς ανοσοποιητικού συστήματος και ρυθμιστές του προσαρμοστικού ανοσοποιητικού συστήματος, διαδραματίζουν ρόλο-κλειδί. Επιπλέον, τα ουδετερόφιλα είναι τα πρώτα λευκοκύτταρα που διηθούν την εγκεφαλική ισχαιμία έπειτα από εγκεφαλικά έμφρακτα και θεωρούνται δείκτες φλεγμονής. Στην οξεία φάση έπειτα από εγκεφαλικό επεισόδιο, τα ουδετερόφιλα προσκολλώνται στο ενδοθήλιο των ισχαιμικών αγγείων του εγκεφάλου και διηθούν το εγκεφαλικό παρέγχυμα.

Οι εξωκυττάριες παγίδες ουδετερόφιλων (ΝΕΤ, neutrophil extracellular traps) έχουν εμπλακεί σε θρομβωτικές παθήσεις. Δεν υπάρχει οριστική ερμηνεία για το πώς σχηματίζονται οι ΝΕΤ κατά τη διάρκεια ενός οξέος ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου (AIS, acute ischemic stroke). Στόχος αυτής της μελέτης ήταν να διερευνήσει τους πιθανούς μηχανισμούς και το ρόλο του σχηματισμού ΝΕΤ στη διαδικασία του AIS.

Παράλληλα με 45 υγιή άτομα, 45 ασθενείς με AIS υποβλήθηκαν σε δοκιμασίες ELISA για την ανίχνευση δεικτών ΝΕΤ. Η έκφραση της ομάδας πρωτεϊνών υψηλής κινητικότητας Β1 (HMGB1, high-mobility group box 1) στα μικροκυστίδια αιμοπεταλίων (PMV, platelet microvesicles) αναλύθηκε μέσω κυτταρομετρίας ροής σε δείγματα αίματος υγιών ατόμων και ασθενών με AIS. Οι συγγραφείς χρησιμοποίησαν μοντέλα ποντικιών με απόφραξη της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας για να αποσαφηνίσουν την αλληλεπίδραση μεταξύ των μικροκυστιδίων των αιμοπεταλίων (ΡΜΡ, platelet-derived microvesicles) και των ΝΕΤ.

Διαπιστώθηκε σημαντική αύξηση των δεικτών ΝΕΤ στο πλάσμα ασθενών με AIS, ενώ τα ουδετερόφιλα των ασθενών παρήγαγαν περισσότερες ΝΕΤ. Η έκφραση HMGB1 παρουσίασε ανοδική ρύθμιση σε PMV από ασθενείς με AIS και προκάλεσε σχηματισμό των ΝΕΤ. Οι ΝΕΤ αύξησαν την προθρομβωτική δράση μέσω του ιστικού παράγοντα και της ενεργοποίησης αιμοπεταλίων.

Για να μελετήσουν την αλληλεπίδραση μεταξύ της HMGB1 που εκλύεται από μικροκυστιδια αιμοπεταλίων και του σχηματισμού ΝΕΤ σε μοντέλο ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου, οι συγγραφείς μείωσαν τα μικροκυστίδια με τη γλυκοπρωτεΐνη lactadherin. Η κυκλοφορούσα HMGB1 ήταν σημαντικά χαμηλότερη σε ποντίκια τα οποία υποβλήθηκαν σε θεραπεία με lactadherin συγκριτικά με τα ποντίκια που υποβλήθηκαν σε θεραπεία με φάρμακο ελέγχου 24 ώρες μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο. Η στόχευση της lactadherin στη γενετική και τη φαρμακολογία θα μπορούσε να ρυθμίσει τον σχηματισμό NET σε μοντέλο απόφραξης μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας (MCAO, middle cerebral artery occlusion).

Με βάση τη βιβλιογραφία περί θρόμβωσης, διαπιστώθηκε ότι τα ενεργοποιημένα ουδετερόφιλα και ιδιαίτερα ο σχηματισμός NET συμβάλλουν στη εξάπλωση των θρόμβων σε αρτηρίες και φλέβες, καθώς και σε μικροσκοπικά αιμοφόρα αγγεία. Σύμφωνα με την παρατήρηση των συγγραφέων και τα αποτελέσματα προηγούμενων μελετών, η πρώιμη παρέμβαση των ΝΕΤ μπορεί να αποτελεί σημαντικό μέτρο για τη βελτίωση της πρόγνωσης ασθενών.

Συμπερασματικά, φάνηκε ότι οι ΝΕΤ εμπλέκονται στη θρόμβωση και την εγκεφαλική βλάβη κατά το οξύ ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Επιπλέον, οι συντάκτες κατέδειξαν ότι η HMGB1 είναι υπερεκφρασμένη στα μικροσωματίδια αιμοπεταλίων των ασθενών και προκαλεί σχηματισμό ΝΕΤ. Διαπιστώθηκε επίσης ότι η στόχευση των ΡΜP με lactadherin θα μπορούσε να βελτιώσει την εγκεφαλική βλάβη σε μοντέλα MCAO. Τα αποτελέσματα αυτά μπορεί να παρέχουν νέους στόχους για την πρόληψη και καταπολέμηση των αγγειακών επιπλοκών σε ασθενείς με εγκεφαλικό επεισόδιο.

Gao X, Zhao X, Li J, Liu C, Li W, Zhao J, Li Z, Wang N, Wang F, Dong J, Yan X, Zhang J, Hu X, Jin J, Mang G, Ma R, Hu S. Neutrophil extracellular traps mediated by platelet microvesicles promote thrombosis and brain injury in acute ischemic stroke. Cell Commun Signal. 2024 Jan 17;22(1):50. doi: 10.1186/s12964-023-01379-8.

GR-NON-2026-00021-MAR26